พืชอาหารชันโรง และผึ้งในสวนไม้ผล จังหวัดปราจีนบุรี

Abstract

ชันโรงและผึ้งเป็นสังคมแมลงที่มีประโยชน์ในแง่เป็นพาหะถ่ายเรณูเพื่อการผสมข้ามพันธุ์ ทำให้พืชสวนติดผล และเพิ่มผลผลิต วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือการหาพืชอาหารที่เหมาะสมในสวนผลไม้ที่เป็นแหล่งน้ำต้อยและ/ หรือเรณูสำหรับแมลงพาหะถ่ายเรณู การศึกษาสังคมพืชทำในสวนผลไม้ 6 แห่ง ของจังหวัดปราจีนบุรีและนครนายก ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2565 ถึงเดือนธันวาคม 2566 พบพืชที่ชันโรงและผึ้งใช้เป็นแหล่งอาหาร 68 ชนิด 63 สกุล (genus) 37 วงศ์ (family) พืชอาหารส่วนใหญ่ที่พบมีลักษณะเป็นดอกช่อ พบดอกไม้สีขาวมากที่สุด จำนวน 35 ชนิด (52%) สีเหลือง 9 ชนิด สีม่วง 9 ชนิด และดอกสีขาวที่มีกลิ่นหอมพบ 16 ชนิด รูปทรงดอกที่พบมากที่สุดคือรูปกงล้อ (rotate) ร้อยละ 22.05 ช่วงที่ดอกไม้ประจำฤดูกาลออกดอกน้อยที่สุดคือช่วงฤดูฝน แต่อย่างไรก็ตามผึ้งและชันโรงสามารถหาอาหารได้จากพืชที่ให้ดอก ตลอดทั้งปีซึ่งพบในงานวิจัยนี้ จำนวน 41 ชนิด ในส่วนลักษณะเรณูพืชที่เป็นอาหารของชันโรงและผึ้ง มีความแตกต่างกันในลักษณะของรูปร่าง ช่องเปิด และลวดลายบนผนังเรณู การรักษาความหลากหลายของพืชช่วยปกป้องรังและแหล่งอาหารของชันโรงและผึ้ง เพื่อการใช้ประโยชน์ด้านนิเวศบริการ รวมถึงการเลี้ยงผึ้งในพื้นที่เกษตรกรรมอย่างยั่งยืน