การตรวจสอบลักษณะทางพันธุกรรมของการก่อโรคและการวิเคราะห์วงศ์วานวิวัฒนาการของ Vibrio parahaemolyticus สายพันธุ์ที่แยกจากหอยนางรมสด

สุดารัตน์ สวนจิตร; ณัฏฐวี ชั่งชัย; เบญจมาศ โปปัญจมะกุล

dc.contributor.author	สุดารัตน์ สวนจิตร
dc.contributor.author	ณัฏฐวี ชั่งชัย
dc.contributor.author	เบญจมาศ โปปัญจมะกุล
dc.date.accessioned	2026-06-02T09:46:02Z
dc.date.available	2026-06-02T09:46:02Z
dc.date.issued	2556
dc.identifier.uri	https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17802
dc.description.abstract	การศึกษานี้ได้วิเคราะห์คุณลักษณะของแบคทีเรียที่แยกได้จากหอยนางรมสด จากร้านค้าปลีกบริเวณชายฝั่งทะเลอ่างศิลา ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2552 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 จํานวน 1,785 ไอโซเลท เพื่อบ่งชี้ Vibrio parahaemolyticus โดยเฉพาะสายพันธุ์ก่อโรคและสายพันธุ์ระบาดทั่ว เมื่อทดสอบคุณสมบัติทางชีวเคมีและยืนยันเชื้อด้วยการใชเทคนิคพีซีอาร์เพิ่มปริมาณยีน ซึ่งจําเพาะต่อแบคทีเรียชนิดนี้ สามารถระบุเชื้อที่นํามาศึกษาว่าเป็น V. parahaemolyticus จํานวน 1,293 ไอโซเลท เมื่อนํา V. parahaemolyticus ดังกล่าวมาตรวจสอบการมีอยู่ของยีนก่อโรค คือ tdh และ trh พบว่ามี 17 ไอโซเลท (1.31 เปอร์เซ็นต์) แสดงผลบวกกับยีน tdh และมี 2 ไอโซเลท (0.15 เปอร์เซนต์) แสดงผลบวกกับยีน trh โดยไม่พบสายพันธุ์ที่มียีนทั้งสองยีนดังกล่าว เมื่อศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความสัมพันธ์กับสายพันธุ์ที่พบระบาดทั่ว โดยการทํา GS-PCR เพื่อตรวจสอบการมีอยู่ของ toxRS/new sequence รวมทั้งตรวจสอบการมีอยู่ของ ORF8 ของฟาจ f237 พบว่ามี 9 ไอโซเลท (0.31 เปอร์เซนต์) ที่มีจีโนไทป์เป็น tdh+ GS-PCR+ ORF8+ ซึ่งเป็นจีโนไทป์ของสายพันธุ์ระบาดทั่ว O3:K6 และซีโรไทป์อื่น ๆ ที่แปรผันมาจาก O3:K6 เมื่อวิเคราะห์ซีโรไทป์ของ V. parahaemolyticus ที่มีจีโนไทป์ของสายพันธุ์ระบาดทั่ว ร่วมกับสายพันธุ์อื่น พบว่า เชื้อเหล่านี้มีซีโรไทป์หลากหลาย โดยระบุได้เป็น 7 ซีโรไทป์ ได้แก่ O1:KUT, O4:KUT, O11:K36, O4:K4, O8:K41, O1:K68 และ O4:K42 โดยที่ O4:KUT เป็นซีโรไทป์ที่พบมากที่สุด (33.3 เปอร์เซนต์) โดยในการศึกษานี้ไม)พบซีโรไทป์ O3:K6 ซึ่งเป็นซีโรไทป์หลักของสายพันธุ์ระบาดทั่วอย่างไรก็ตามพบ V. parahaemolyticus 1 ไอโซเลท (tdh+ GS-PCR+, ORF8+) มีซีโรไทป์ O1:KUT ซึ่งเป็นซีโรไทป์หนึ่งที่พบได้ในสายพันธุ์ระบาดทั่ว ส่วนอีก 6 ซีโรไทป์ที่ตรวจนั้น ถือเป็นการรายงานครั้งแรกของอุบัติการณ์ในพื้นที่ภาคตะวันออกของประเทศไทยที่ตรวจพบซีโรไทป์เหล่านี้ใน V. parahaemolyticus ซึ่งมีจีโนไทป์สัมพันธ์กับสายพันธุืระบาดทั่ว ในอีกทางหนึ่ง เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลลําดับนิวคลีโอไทด์ของยีน 16S rRNA และ at pA ของ V. parahaemolyticus เหล่านี้ พบว่ามีความคล้ายคลึงกันมาก ซึ่งไม่สามารถนํามาใช้ในการบ่งชี้ความแตกต่างในระดับสายพันธุ์ได้ ผลที่ได้จากการศึกษานี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าพื้นที่ชายฝั่งทะเลแถบตะวันออกของประเทศไทยมีอุบัติการณ์ของ V. parahaemolyticus สายพันธุ์ก่อโรคทั่วไปและสายพันธุ์ก่อโรคที่มีความสัมพันธ์กับสายพันธุ์ระบาดทั่ว โดยที่หอยนางรมเป็นแหล่งสะสมเชื้อ V. parahaemolyticus ที่สําคัญ ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้ถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นทั้งกับผูบริโภคและสิ่งแวดล้อม ดังนั้นจึงควรมีมาตรการการจัดการที่ดี รวมทั้งการพัฒนาโมเลกุลเครื่องหมายเพื่อใช้ในการตรวจสอบเชิงระบาดวิทยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและลดความเสี่ยงหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการแพร)ระบาดของแบคทีเรียชนิดนี้ในอนาคต	th_TH
dc.language.iso	th	th_TH
dc.publisher	มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะวิทยาศาสตร์	th_TH
dc.subject	หอยนางรม - - การปนเปื้อน	th_TH
dc.subject	หอยนางรม - - จุลชีพก่อโรค	th_TH
dc.title	การตรวจสอบลักษณะทางพันธุกรรมของการก่อโรคและการวิเคราะห์วงศ์วานวิวัฒนาการของ Vibrio parahaemolyticus สายพันธุ์ที่แยกจากหอยนางรมสด	th_TH
dc.title.alternative	Molecular-based characterization of potential virulent markers and phylogenetic analysis of vibrio parahoemolyticus isolated from raw oyster	th_TH
dc.type	Research	th_TH
dc.year	2556	th_TH
dc.description.abstractalternative	This study was performed to identity and characterize Vibrio parahaemolyticus amongst isolates obtained from unshelled raw oyster retailed along Ang-Sila coast, Chonburi province, during December 2009-February 2011. Molecular characteristics regarding virulent gene marker and pandemic traits of this bacterium were assessed. Total of 1,785 bacterial isolates were tested and 1,293 isolates were approved to be V. parahaemolyticus based on species-specific gene (tl)-targeted PCR confirmation. Seventeen (1.31 %) and two (0.15 %) isolates carried one of the pathogenic genes, tdh and trh, respectively. However, isolate of V. parahaemolyticus possessing both tdh and trh was not observed. Subsequent characterization demonstrated that the nine strains of pathogenic V. parahaemolyticus harbored pandemic-associated characteristics, i.e. tdh+ , GS-PCR+ , ORF8+ , as found in the pandemic O3:K6 strain and its serovariants. Serological analyses indicated that these strains belonged to seven serovars including O1:KUT, O4:KUT, O11:K36, O4:K4, O8:K41, O1:K68, and O4:K42, of which the O4:KUT was the most dominant serovar in this area (33.3 %). Indeed, there was one strain displayed O1:KUT serovar, which is one of recently recognized serovariants of the pandemic O3:K6 clone. Notably, the other six serovars were firstly reported here as V. parahaemolyticus serovars associated with pandemic-specific traits. Nucleotide sequences of 16S rRNA and atpA gene were adopted to infer the diversity among intraspecies of V. parahaemolyticus originated from oysters in Ang-Sila coast. The analyses showed that such molecular chronometer could not provide certain evolutionary relationships among V. parahaemolyticus strains due to high similarities of gene sequences. The occurrence of pathogenic as well as pandemic-associated strains of V. parahaemolyticus is a sign of health hazard invading the eastern region of Thailand. Raw oyster is not only a major reservoir of virulent V. parahaemolyticus, but it is also a vehicle of spreading of pandemic strains of this bacterium which could be a potent causative agent of human infection. Taking into consideration, risk assessment and management should be acted promptly for prevention of disease outbreak in this area. Genetic diversity among strains of both organisms should be further verified since this might relate to their epidemiology and could benefit the program of surveillance.	th_TH