Abstract:
งานวิจัยนี้ดำเนินการขึ้นด้วยเห็นว่า เครื่องหมายวรรคตอนมีความสำคัญในการสื่อความหมายและเครื่องแปลภาษากำลังเข้ามามีบทบาทในการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรมมากยิ่งขึ้นในปัจจุบัน ดังนั้นการวิจัยเพื่อให้เข้าใจกลวิธีการแปลเครื่องหมายวรรคตอนด้วยเครื่องแปลภาษาจึงให้ประโยชน์แก่ศาสตร์ทางด้านการแปลและการสื่อสารได้ งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อศึกษาหากลวิธีการแปลเครื่องหมายวรรคตอนที่ปรากฏในข้อความต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทยด้วยเครื่องแปลภาษา Google Translate รวมถึงข้อผิดพลาดในการแปลและแนวทางในการแก้ไขข้อผิดพลาด และใช้สถิติเพื่อหาค่าร้อยละและความถี่ของกลวิธีการแปลดังกล่าว ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์เป็นข้อความภาษาอังกฤษที่ปรากฏเครื่องหมายวรรคตอน 14 ประเภทที่มาจากตำราวิชาการแปลและบทความหลักเกณฑ์การใช้เครื่องหมายวรรคตอนในภาษาอังกฤษ
ผลการวิจัยพบว่า จากเครื่องหมายวรรคตอนทั้งหมด 1,295 เครื่องหมาย เครื่องแปลภาษา Google Translate ใช้กลวิธีการแปลเครื่องหมายวรรคตอนทั้งหมด 9 กลวิธี และมีค่าความถี่และร้อยละเรียงลำดับจากมากไปหาน้อยดังต่อไปนี้ 1) กลวิธีการละ/ ไม่แปล พบความถี่ 780 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 60.23 2) กลวิธีการคงรูปเครื่องหมาย พบความถี่ 426 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 32.90 3) กลวิธีการแปลรูปเต็มแบบตรงตัว พบความถี่ 50 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 3.86 4) กลวิธีการแปลเป็นคำบุพบท พบความถี่ 21 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 1.62 5) กลวิธีการแปลเป็นคำอนุภาคแสดงการถาม พบความถี่ 9 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 0.69 6) กลวิธีการแปลเป็นคำสันธาน พบความถี่ 4 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 0.31 7) กลวิธีการแปลเป็นคำสรรพนาม พบความถี่ 3 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 0.23 8) กลวิธีการแปลเป็นคำกริยา พบความถี่ 1 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 0.08 และ 9) กลวิธีการแปลเป็นคำนาม พบความถี่ 1 ครั้ง เท่ากับร้อยละ 0.08
ในการวิเคราะห์ข้อผิดพลาดในการแปล ผลการวิจัยพบว่า เครื่องแปลภาษา Google Translate มีข้อผิดพลาด 6 ลักษณะดังต่อไปนี้ 1) บทแปลไม่เป็นธรรมชาติ 2) การสื่อความหมายไม่ครบถ้วนตามต้นฉบับ 3) การสื่อความหมายผิดจากต้นฉบับ 4) การสื่อความหมายไม่ชัดเจน 5) การสื่อความหมายนัยแฝงไม่ครบถ้วนตามต้นฉบับ/ ขาดการแสดงนัยแฝงอันเป็นความสัมพันธ์เชิงความหมายระหว่างข้อความ และ 6) บทแปลไม่สื่อความหมาย
ส่วนแนวทางในการแก้ไขข้อผิดพลาดมีดังต่อไปนี้ 1) การเติมคำอนุภาคแสดงการถาม 2) การเติมคำเชื่อม 3) การเติมคำกริยา 4) การเติมเครื่องหมายวรรคตอน 5) การเติมข้อความสั้น ๆ 6) การคงรูปเครื่องหมายวรรคตอนตามต้นฉบับร่วมกับการแปลหน่วยคำภายในเครื่องหมาย 7) การถ่ายทอดโครงสร้างทางไวยากรณ์ลดรูปให้อยู่ในรูปเต็มแบบตรงตัว 8) การถ่ายทอดรูปย่อให้อยู่ในรูปเต็มแบบตรงตัว 9) การเรียงลำดับคำหรือถ้อยคำใหม่ และ 10) การปรับเปลี่ยนโครงสร้างระดับประโยค
ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า เครื่องแปลภาษา Google Translate มีวิธีการแปลเครื่องหมายวรรคตอนที่หลากหลาย แม้กลวิธีการแปลจำนวนหนึ่งสามารถถ่ายทอดความหมายได้ถูกต้อง แต่ก็ยังพบข้อผิดพลาดในการแปล ผู้แปลจึงควรมีความรู้ทางด้านภาษาและศาสตร์การแปลเพื่อใช้เป็นเครื่องมือพิจารณาบทแปลโดยเครื่องแปลภาษาได้ และใช้เครื่องแปลภาษาช่วยเป็นการเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ควรใช้เป็นเครื่องมือหลักในการแปล