Abstract:
การวิจัยเรื่อง “การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบเปิดเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้สู่การสูงวัยอย่างมีพลังของผู้สูงวัยในภาคตะวันออก” มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อวิเคราะห์ความรู้และรูปแบบการเรียนรู้ที่จำเป็นในการส่งเสริมการเรียนรู้สู่การสูงวัยอย่างมีพลังของผู้สูงวัยในภาคตะวันออก และ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบเปิดเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้สู่การสูงวัยอย่างมีพลังของผู้สูงวัยในภาคตะวันออก เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การศึกษาเอกสารและการสนทนากลุ่มผู้สูงอายุในเขตพื้นที่เศรษฐกิจภาคตะวันออก 3 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา จำนวน 6 ชมรม รวมจำนวน 98 คน โดยการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลอย่างเฉพาะเจาะจงและได้รับความยินยอมจากผู้ให้ข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงวัยในภาคตะวันออกมีความต้องการความรู้ที่จำเป็น 3 ด้านคือ 1) ความรู้ด้านสุขภาพ ทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจ 2) ความรู้เกี่ยวกับการสร้างความมั่นคงในชีวิต โดยเฉพาะความปลอดภัยด้านทรัพย์สินและการสร้างรายได้ 3) ความรู้ด้านการมีส่วนร่วมในสังคมซึ่งเน้นการปรับตัวให้เข้ากับลูกหลานทั้งนี้ มีข้อสังเกตสำคัญ คือ ผู้สูงวัยในภาคตะวันออกเป็นผู้สูงวัยในยุคดิจิทัลมีการเปิดรับสื่ออนไลน์หลากหลายแพลตฟอร์มจึงให้ความสำคัญกับความรู้ด้านการเท่าทันสื่อและทักษะดิจิทัล ดังนั้น แนวทางการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบเปิดจึงประกอบด้วย 1) การออกแบบเนื้อหาที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะของผู้สูงอายุ โดย
คำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ บริบททางสังคมและเศรษฐกิจ และ 2) การสร้างสรรค์รูปแบบการเรียนรู้ที่เข้าถึงและเข้าใจง่าย เพื่อสนองตอบการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุทั้งนี้ ในการนำผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์สำหรับมหาวิทยาลัยบูรพาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ออกแบบเนื้อหาการเรียนรู้และรูปแบบการเรียนรู้แบบเปิด (MOOCs) ที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุในภาคตะวันออก ส่วนข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยครั้งต่อไปนั้นควรขยายกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีวิจัยเชิงปริมาณเพื่อให้สามารถนำผลการศึกษาอ้างอิงไปยังประชากรได้หรืออกแบบการวิจัยเชิงทดลองเพื่อประเมิน
ประสิทธิผลของรูปแบบการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นตามแนวทางที่เป็นข้อเสนอของการวิจัยครั้งนี้เพื่อช่วยในการส่งเสริมการเรียนรู้สู่การสูงวัยอย่างมีพลังของผู้สูงวัยในภาคตะวันออกต่อไป
