การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์สำหรับผิวหนังจากสารสกัดใบสาบเสือ

Abstract

สาบเสือ (Chromolaena odorata) เป็นวัชพืชที่พบได้ทั่วไปและมีการนำใบสดมาใช้ในการรักษาแผลสด สมานแผลและห้ามเลือด ในการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบฤทธิ์ของสารสกัดใบสาบเสือในการต้านอนุมูลอิสระและเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดสิว และยิ่งไปกว่านั้น ผลิตภัณฑ์สำหรับผิวหนังที่มีฤทธิ์ในการรักษาสิวยังได้ถูกพัฒนาอีกด้วย จากการศึกษาพบว่า สารสกัดใบสาบเสือที่สกัดด้วย 50% เอทานอล มีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระและมีปริมาณฟินอลิคสูงที่สุด รองลงมาคือ สารสกัดจากเมทานอล เฮกเซนและน้ำ ตามลำดับ จากการทดสอบฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อ 3 ชนิด คือ Staphylococcus aureus, S. epidermidis และ Propionibacteria acnes พบว่า สารสกัด 50% เอทานอล มีฤทธิ์ในการยับยั้งได้สูงที่สุดโดยมีค่า MIC เท่ากับ 400, 800 และ 200 ?g/ml ตามลำดับ และมีค่า MBC เท่ากับ 800, >1600 และ 200 ?g/ml ตามลำดับ รองลงมา คือ สารสกัดจากเมทานอล ส่วนสารสกัดจากเฮกเซนและน้ำไม่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียดังกล่าวที่ความเข้มข้นที่ทดสอบ ดังนั้น สารสกัด 50% เอทานอลจึงถูกนำมาพัฒนาสูตรตำรับเจลแต้มสิวโดยผสมสารสกัดที่ความเข้มข้น 1.5 และ 3.0% w/w เมื่อนำมาทดสอบประสิทธิภาพของเจลที่มีต่อการยับยั้งเชื้อทั้ง 3 ชนิด พบว่า เจลทั้ง 2 ความเข้มข้นสามารถยับยั้งเชื้อ S. aureus และ S. epidermidis ได้ดี แต่อย่างไรก็ตาม เจลตำรับดังกล่าวไม่มีฤทธิ์ในการยับยั้ง P. acnes และจากการทดสอบความคงตัว พบว่า เจลที่ความเข้มข้น 1.5% w/w มีความคงตัวมากกว่า 3.0% w/w ยิ่งไปกว่านี้ ยังได้แสดงผลของสารสกัดที่มีต่อบรรจุภัณฑ์ที่อีกด้วย จากการศึกษาครั้งนี้ อาจกล่าวโดยสรุปได้ว่า สารสกัด 50% เอทานอลมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อที่เป็นสาเหตุของสิวได้ดีและสามารถนำมาพัฒนาเป็นเจลสำหรับแต้มสิวที่มีประสิทธิภาพดีได้