การศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการสร้างสารแอนติไบโอติกจากราที่เป็นเอ็นโดไฟท์และแอคติโนมัยซีทบริเวณรากพืชป่าชายเลน

Abstract

จากการคัดแยกหาราเอ็ดโดไฟท์จากป่าชายเลน (เพิ่มเติม) จำนวน 9 ชนิดคือ ต้นสักขี (Dalbergia candenatensis (Dennst) Prian). ฝาดดอกขาว (Lumnitzera nacemosa), ต้นโปรงขาว (Ceriops Decanolra) ต้นปอทะเล (Hibiscus tilliaceus), โกงกางใบใหญ่ (Rhizophora macronata), โกงกางใบเล็ก (Rhizophora apiculata BL), ต้นตะบูนดำ (Xylocarpus granatum), ต้นโพทะเล (Thespesia populneoides) (Roxb) Kostel และต้นพืชไม่ทราบชื่อ 1 ชนิด โดยแยกเชื้อจากส่วนของใบ พบเชื้อราเอ็นโดไฟท์ทั้งหมด 59 ไอโซเลท และในจำนวนนี้พบเชื้อที่สร้างสารออกฤทธิ์ได้ 20 ไอโซเลท โดยมี 16 ไอโซเลทสามารถยับยั้งเชื้อ Methicillin resistant Staphylococcus aureus (MRSA), 6 ไอโซเลท สามารถยับยั้งเชื้อ Candida albicans, และ 5 ไอโซเลทสามารถยับยั้งได้ทั้งเชื้อ MRSA และ Candida albicans เมื่อเลือกเชื้อราเอ็นโดไฟท์ที่สร้างสารออกฤทธิ์ได้ดี มาศึกษาคุณสมบัติในการออกฤทธิ์ในอาหารชนิดต่าง ๆ คือ อาหาร YM (Yeast extract-Malt extract), ISP2 (International streptomyces Project 2) และในอาหาร PDB (Potato dextrose broth) พบว่า ในอาหาร PDB เชื้อราส่วนมากสร้างสารออกฤทธิ์ได้ดี และเมื่อนำเชื้อราเหล่านี้มาจำแนกชนิดด้วยวิธีการเปรียบเทียบลำดับเบสใน 26S rRNA ยีน พบว่าไอโซเลท DC4-1 มีความใกล้เคียงกับ Cochliobolus hawaiiensis มากที่สุด (98% similarity), RA-2-1 มีความใกล้เคียงกับ Sordariomycetes sp. Genotype 549 isolate NC 0992, RM9-11 (95% similarity) มีความใกล้เคียงกับ Penicillium verruculosum strain kuc 1794 (97% similarity). UN6-12 มีความใกล้เคียงกับ Eurotiomycetes sp. Genotype108 lsolate AK1211 (99% similarity), UN6-13 และ XG2-6 มีความใกล้เคียงกับ Cochliobolus sativus NBRC 100193 และ Bipolaris zeicola NRRL 47506 ด้วยเปอร์เซ็นต์ความคล้ายคลึงที่ 95% และ 94% ตามลำดับ อย่างไรก็ดี เมื่อได้นำลำดับเบสของแต่ละอโซเลตนี้ไปสร้างแผนภูมิต้นไม้ พบว่ารา UN6-13 และ XG2-6เป็นชนิดเดียวกัน ซึ่งอาจไม่ใช่ทั้ง Bipolaris zeicola NRRL 47506 และ Cochliobolus sativus NBRC 100193 เนื่องจาก % similarity น้อย ส่วนรา DC4-1 จะใกล้เคียงกับ Cochliobolus australiensis มากกว่า C. hawaiiensis หรือ C.sativus อย่างไรก็ดี มี % similarity เพียง 98% ส่วนรา RA2-1 ก็เช่นเดียวกัน ไม่น่าจะใช่ทั้ง Sordariomycetes sp. และ Xylariaceae sp. ส่วนของแอคติโนมัยซีท เมื่อศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาบางประการ CH54-4 ก็ไม่ได้มีลักษณะที่ที่เหมือนกันกับ Streptomyces thermocarboxydus เสียทีเดียว ซึ่งสอดคล้องกันเมื่อพิจารณาจากแผนภูมิต้นไม้ซึ่งเป็นไปได้มากที่จะเป็นชนิดใหม่ Streptomyce C17-1 เมื่อพิจารณาแผนภูมิต้นไม้น่ามีความเป็นไปได้มากที่จะเป็น S. diastaticus ส่วน Streptomyces A1-3 และ A3-3 น่าจะใช่ Streptomyces indiaesis เนื่องจากใกล้เคียงกับ strain NBRC13964 มากถึง 99-79% similarity และ 99.85% ตามลำดับ แต่เมื่อพิจารณาผลการศึกษาลำดับวิวัฒนาการจากแผนภูมิต้นไม้พบว่ามีความสัมพันธ์ที่แตกต่างออกไปจากแบคทีเรียที่ใกล้เคียง ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าอาจเป็นแบคทีเรียชนิดใหม่