การเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางชีวเคมีของน้ำเชื้อปลากะพงขาวที่เก็บแช่เย็นและเก็บแช่แข็ง

กล่าวขวัญ ศรีสุข; เอกรัฐ ศรีสุข; วีรพงษ์ วุฒิพันธ์ุชัย

dc.contributor.author	กล่าวขวัญ ศรีสุข
dc.contributor.author	เอกรัฐ ศรีสุข
dc.contributor.author	วีรพงษ์ วุฒิพันธ์ุชัย
dc.date.accessioned	2026-05-07T02:13:40Z
dc.date.available	2026-05-07T02:13:40Z
dc.date.issued	2552
dc.identifier.uri	https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17757
dc.description.abstract	ปลากะพงขาว (Lates calcarifer) เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศไทย การแช่แข็งเป็นเทคนิคที่มีประโยชน์ต่อการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาว การแช่แข็งทำให้เกิดความเสียหายต่อเซลล์สเปิร์ม เป็นผลให้การเคลื่อนที่ และการปฏิสนธิของสเปิร์มลดลง รวมทั้งเกิดความเสียหายกับเยื่อเซลล์ ความเสียหายต่อเยื่อเซลล์นี้อาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของกรดไขมัน สเปิร์มที่ถูกแช่แข็งจะมีความไวต่อ reactive species (RS) และการเกิดลิพิดเปอร์อออกซิเดชันที่เยื่อเซลล์ ซึ่งจะทำให้หน้าที่ของสเปิร์มเสียไปในที่สุด ระบบเอนไซม์ต้านออกซิเดชันในน้ำหล่อเลี้ยงสเปิร์ม และสเปิร์ม ได้แก่ เอนไซม์ superoxide dismutase (SOD) catalase (CAT), และ glutathione peroxidase (GPx) ซึ่งทำให้เกิดการต้านการเกิดลิพิดเปอร์ออกซิเดชัน และช่วยรักษาการมีชีวิตรอดและการเคลื่อนที่ของสเปิร์ม หลังจากน้ำเชื้อปลากะพงขาวถูกเก็บแช่แข็ง เป็นเวลา 24 ชั่วโมง พบว่ามีการเคลื่อนที่ลดลง ทำการศึกษาเปรียบเทียบองค์ประกอบของกรดไขมันจากสเปิร์มของน้ำเชื้อสด และน้ำเชื้อที่ผ่านการแช่แข็ง โดยการแยกชนิดของลิพิดในลิพิดรวมด้วยเทคนิค 1silica gel column chromatography และวิเคราะห์องค์ประกอบของกรดไขมันในส่วนฟอสโฟลิพิดโดยเทคนิค Gas Chromatography พบว่ากรดไขมันอิ่มตัวหลักในสเปิร์มปลากะพง คือ palmitic acid (C16:0) ส่วนกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่พบมากคือ docosahexaenoic acid (DHA: C22:6m3) องค์ประกอบและปริมาณของกรดไขมันจากสเปิร์มของน้ำเชื้อสด และน้ำเชื้อที่ผ่านการแช่แข็งมี palmitic acid เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แต่มี tricosanoic acid (C23:0), DHA (C22:6n3), docosapentacnoic acid (DHA; C22:5n6) และ elaidic acid (C18:1n9t) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ส่งผลให้อัตราส่วนของกรดไขมันไม่อิ่มตัวต่อกรดไขมันอิ่มตัวหลังการแช่แข็งมีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้กิจกรรมของเอนไซม์ SOD ในสเปิร์มของน้ำเชื้อที่ผ่านการแช่แข็งมีค่าสูงขึ้นกว่าสเปร์มของน้ำเชื้อสดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่กิจกรรมของเอนไซม์ CAT และ GPx ของสเปิร์มจากน้ำเชื้อสด และน้ำเชื้อที่ผ่านการแช่แข็งไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น จึงสรุปได้ว่าการเพิ่มขึ้นของเอนไซม์ต้านออกซิเดชัน SOD อาจเกิดขึ้นเพื่อป้องกันความเสียหายจากการแช่เย็น	th_TH
dc.description.sponsorship	ได้รับเงินอุดหนุนการวิจัย งบประมาณเงินรายได้ (เงินอุดหนุนรับบาล) ประจำปี 2552.	th_TH
dc.language.iso	th	th_TH
dc.publisher	คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา	th_TH
dc.subject	น้ำเชื้อ -- การเก็บและรักษา.	th_TH
dc.subject	ปลากระพงขาว -- น้ำเชื้อ.	th_TH
dc.title	การเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางชีวเคมีของน้ำเชื้อปลากะพงขาวที่เก็บแช่เย็นและเก็บแช่แข็ง	th_TH
dc.title.alternative	Change in biochemical composition of seabass (lates calcarifer) milt prepared by chilled storage and cryopreservation technique	th_TH
dc.type	Research	th_TH
dc.year	2552	th_TH
dc.description.abstractalternative	Seabass (Lates calcarifer) is an economically important food fish in Thailand. Cryopreservations are valuable technique that facilitates seabass hatchery operation. Its can induce cellular injury resulting in the irreversible loss of motility and fertilization as well as structural damage to the plasma membranes. The damage of membrane may be manifested by the change in its lipid composition. Moreover, cryopreserved sperm are highly susceptible to reactive species and particularly to lipid peroxidation in the plasma membrane. These attacks ultimately result in the impairment of sperm function. Enzymatic antioxidant defense mechanisms in seminal plasma and spermatozoa include superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), and glutathione peroxidase (GPx) which described as the defense functioning mechanism against the lipid peroxidation maintaining sperm motility and viability. After cryopreservation for 24 h, decrease in the percentage of sperm from milt of seabass exhibiting total motility was observed. The fatty acid composition of sperm from chilled storage milt was compared with sperm from fresh milt. The total lipids were separated by silica column chromatography technique and fatty acid composition of phospholipids was determined by Gas Chromatography (GC). The most abundant of saturated fatty acid was palmitic acid (C16.0). While the most abundant of unsaturated fatty acid was docosahexaenoic acid )DHA; C22: 6n3). There was a significant increase (P <0.05) in the palmitic acid (C16:0) proportion in frozen milt compared with that in fresh milt, while the proportion of trichomaniac acid (C23:0) and unsaturated fatty acid. DHA (C22:6n3), docosapentaenoic acid (DHA: C22:5n6), and eleidin acid (C18:1n9t) were decreased significantly after freezing. Consequrently, the ratio of unsaturated saturated fatty acid was greatly decreased in frozen milt. Moreover, an antioxidant enzyme activity of SOD was significantly increased while CAT and GPx activities showed no difference between fresh and cryopreserved milt. In conclusion, the increase in SOD enzyme activity might protect sperm from cryo-injury.	th_TH