Abstract:
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการสร้างอารมณ์ขันและการใช้ภาษาสร้างอารมณ์ขันในสารคดีท่องเที่ยวของวิชัย มาตกุล จำนวน ๔ เรื่อง ได้แก่ ๑) เรื่องบันทึกการเดินทางของนายวิชัย มาตกุล คนไทยเชื้อสายจีนที่ไม่เคยไปประเทศจีนมาก่อน แต่ฝันว่าอยากจะไปกำแพงเมืองจีน อยากเห็นสนามกีฬารังนกสักครั้ง และซื้อรองเท้าไนกี้สักคู่ ๒) เรื่องโยดายาบอย ๓) เรื่องซากะ อาโออิ สิ่งมีชีวิตในเจแปน และ ๔) เรื่องมิชชั่น กินพอสสิเบิล งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเอกสารและนำเสนอผลการศึกษาในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่าในสารคดีท่องเที่ยวของวิชัย มาตกุลมีการใช้กลวิธีการสร้างอารมณ์ขันจำนวนทั้งสิ้น ๗ วิธีได้แก่ กลวิธีการสร้างเรื่องเกินจริง กลวิธีการเสียดสี กลวิธีการใช้ตรรกวิทยาแบบผิด ๆ กลวิธีการใช้สัญลักษณ์ กลวิธีการทำให้เรื่องผิดไปจากความคาดหมาย กลวิธีการล้อเลียนบุคคลหรือสังคม และกลวิธีการบรรยายหรือพรรณนาอย่างตรง ๆ ส่วนการใช้ภาษาสร้างอารมณ์ขันในสารคดีท่องเที่ยวของวิชัย มาตกุลนั้นปรากฏจำนวน ๑๒ วิธีได้แก่ การปนภาษา การใช้คำพ้อง การใช้คำเลียนเสียง การเล่นเสียงสัมผัส การซ้ำคำ การใช้คำสแลง การสร้างคำหรือสำนวนภาษาขึ้นใหม่ การใช้ภาษาผิดแบบแผน การใช้บุคลาธิษฐาน การใช้คำหยาบ การเปลี่ยนเสียงของคำ และการใช้ความเปรียบ โดยผู้เขียนจะใช้กลวิธีการสร้างอารมณ์ขันและการใช้ภาษาหลายวิธีร่วมกันเพื่อสร้างความขบขันให้แก่ผู้อ่านและไม่เกิดความจำเจ การที่ผู้เขียนใช้กลวิธีหลายวิธีร่วมกันนั้น ไม่เพียงแต่ช่วยรักษาความสนใจของผู้อ่านเท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในธรรมชาติของอารมณ์ขันที่มักเกิดขึ้นและจางหายไปอย่างรวดเร็ว การใช้กลวิธีหรือเทคนิคที่หลากหลายช่วยให้ผู้อ่านได้รับประสบการณ์ที่สนุกสนานและน่าประทับใจตลอดทั้งเรื่อง นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นว่ากลวิธีการสร้างอารมณ์ขันแต่ละแบบมีผลกระทบที่แตกต่างกันขึ้นอยู่กับบริบทของเนื้อหา สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือกใช้วิธีให้เหมาะสมกับสถานการณ์และเป้าหมายของการเล่าเรื่อง และงานวิจัยนี้ยังสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของอารมณ์ขันในการสื่อสารทัศนคติของผู้เขียนต่อเหตุการณ์ บุคคล และสภาพสังคม การใช้อารมณ์ขันอาจเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการวิพากษ์วิจารณ์หรือนำเสนอมุมมองที่แหลมคมโดยไม่สร้างความขัดแย้งมากเกินไป งานวิจัยนี้จึงไม่เพียงแต่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับงานเขียนของวิชัย มาตกุลเท่านั้น แต่ยังมีส่วนสำคัญในการเพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของอารมณ์ขันในสารคดีท่องเที่ยวร่วมสมัยที่มีต่อสังคมได้อย่างดี
