Abstract:
การศึกษาเรื่องความเข้าใจเรื่องการจัดสวัสดิภาพให้แก่สุนัขจรจัดเปรียบเทียบระหว่างเทศบาลเมืองแสนสุขและมูลนิธิเดอะแมนแดทเรสคิวส์ดอกส์ในจังหวัดชลบุรี มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาความเข้าใจของเทศบาลเมืองแสนสุขในจังหวัดชลบุรีต่อการจัดการสวัสดิภาพให้แก่สุนัขจรจัด และ (2) เพื่อศึกษาความเข้าใจของมูลนิธิเดอะแมนแดทเรสคิวส์ดอกส์ในจังหวัดชลบุรีต่อการจัดสวัสดิภาพให้แก่สุนัขจรจัด
การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีวิจัยแบบชาติพันธุ์วรรณา รูปแบบหลายสนามในการติดตามพลวัตรของวิถีปฎิบัติและระบบความคิดเกี่ยวกับจัดสวัสดิภาพให้แก่สุนัขจรจัด โดยพบว่าเทศบาลเมืองแสนสุขและมูลนิธิเดอะแมนแดทเรสคิวส์ดอกส์มีความเข้าใจว่าเป็นหน้าที่ของตนที่ต้องจัดสวัสดิภาพให้สุนัขจรจัดโดยอาศัยองค์ความรู้ทางชีวการแพทย์สมัยใหม่ อาทิ การทำหมัน ฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าและการจัดศูนย์พักพิงให้แก่สุนัขจรจัด อย่างไรก็ดี ทั้งสององค์กรมีทัศนคติว่างานจัดสวัสดิภาพต้องอาศัยความร่วมมือที่มากขึ้นจากชุมชนในการทำหน้าที่ดูแลสุนัขจรจัดในรูปแบบสุนัขชุมชน เพราะข้อจำกัดด้านทรัพยากร บุคลากรและสถานที่ นอกจากนี้ทัศนคติเรื่องพื้นที่ส่งผลต่อความเข้าใจเรื่องการจัดสวัสดิภาพที่ดีให้สุนัขจรจัด โดยเทศบาลเมืองแสนสุขให้ความสำคัญต่อการควบคุมและจัดระเบียบร่างกายสุนัขในพื้นความรับผิดชอบที่กฎหมายให้อำนาจเท่านั้น ส่วนมูลนิธิเดอะแมนแดทเรสคิวส์ดอกส์ให้ความสำคัญกับความสงสารซึ่งส่งผลต่อการจัดสวัสดิภาพที่เน้นสุขภาพของสุนัขเป็นศูนย์กลางมากกว่าพื้นที่ แม้จะมีความแตกต่างในทัศนคติเรื่องการจัดสวัสดิภาพที่ดีทั้งสององค์กรต่างทำหน้าที่เป็นกลไกของรัฐชาติสมัยใหม่
ผลการศึกษาพบว่า การจัดสวัสดิภาพสุนัขจรจัดเป็นปฏิบัติชีวการแพทย์ที่ทำหน้าที่จัดระเบียบความสัมพันธ์ทางอำนาจระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรและชุมชนในพื้นที่ โดยบทบาททางศีลธรรมของผู้เกี่ยวข้องถูกผลิตซ้ำและต่อรองผ่านความเข้าใจเรื่องการจัดสวัสดิภาพสุนัขจรจัดที่ดีที่ได้อิทธิพลมาจากทั้งแนวเสรีนิยมใหม่และวัฒนธรรมการดูแลสัตว์ของไทยแบบก่อนการพัฒนาเป็นเมืองตามจริยธรรมพุทธศาสนา การจัดระเบียบเรือนร่างของสุนัขจรจัดและความสัมพันธ์ระหว่างสุนัขกับมนุษย์จึงเป็นการจัดระเบียบและต่อรองบทบาทหน้าที่ของพลเมืองในสังคมเมืองสมัยใหม่ของไทยที่ทั้งต้องการให้หน้าที่การดูแลสัตว์เป็นของปัจเจกมากขึ้นแต่ก็ยังอดทนต่อที่ทางและร่างกายของสุนัขจรจัดในพื้นที่สาธารณะ