การพัฒนาต้นแบบและยกระดับสปาบนความรับผิดชอบต่อสังคม ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและนักท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดี

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศึกษาปัจจัยองค์ประกอบศักยภาพของและการ ให้บริการสปาที่มีความรับผิดชอบทางสังคมของผู้ประกอบการ และเพื่อศึกษาความคาดหวังและการ รับรู้การให้บริการสปาที่มีความรับผิดชอบทางสังคมของผู้ใช้บริการสปา เพื่อเสนอแนะต้นแบบธุรกิจสปาบนความรับผิดชอบทางสังคม ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ในการรองรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและนักท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดี เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research เลือกใช้วิธีการสุ่มกลุ่ม ตัวอย่างแบบสะดวกสบาย (Purposive Sampling) คือ โดยเลือกจากผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียเกี่ยวกับ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในภาคตะวันออก แบบลูกโซ่ (Snowball Sampling) โดยผู้ให้ข้อมูลคนแรก แนะนำบุคคลที่ควรจะสัมภาษณ์ต่อไป จำนวน 8 ท่าน ใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ลักษณะคำถามเป็นแบบปลายเปิด (Open ended Question) แบบแนวทางการสัมภาษณ์แบบกึ่ง โครงสร้าง (Semi- Structured Interview) ในการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ใช้ วิธีการสำรวจด้วยแบบสอบถามและเก็บข้อมูลจากนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติรายได้ดีที่มา ใช้บริการสปา ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก โดยแบ่งเป็นพื้นที่ 3 พื้นที่ คือ จังหวัดชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา เนื่องจากประชากรกลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ทราบขนาดประชากรที่แน่นอน และไม่ทราบสัดส่วนของประชากร จึงใช้วิธีการคำนวณขนาดตัวอย่างกรณีไม่ทราบจำนวน โดยใช้สูตร ของ Cochran (1977) จะได้กลุ่มตัวอย่าง 385 คน และสำรองกลุ่มตัวอย่างเพิ่มอีก 15 ตัวอย่าง รวมกลุ่มตัวอย่างมีจำนวนทั้งสิ้น 400 ตัวอย่าง โดยแบ่งเป็นคนไทย 200 ตัวอย่างและคนต่างประเทศ 200 ตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistic) โดยการหาค่าความถี่ (Frequency) ร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) เพื่ออธิบายลักษณะทางด้านประชากรศาสตร์ของกลุ่มตัวอย่าง และวิเคราะห์สมการ ถดถอยเชิงพหุคูณเพื่อทดสอบความสัมพันธ์ ระหว่างตัวแปรอิสระ ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาศักยภาพสถานประกอบการการ ให้บริการสปาที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ประกอบด้วย ปัจจัยภายใน (Internal Factors) และ ปัจจัยภายนอก (External Factors) และสถานประกอบการ ให้บริการสปาควรมีนโนบาย ที่ประกอบไปด้วยมาตรฐาน 5 ด้าน คือ มาตรฐานคุณภาพการบริการ มาตรฐานด้านบุคลากร มาตรฐานด้านผลิตภัณฑ์ เครื่องมือและอุปกรณ์ มาตรฐานด้านการบริหารและ การจัดการองค์การ และมาตรฐานด้านสถานที่และสิ่งแวดล้อมที่แสดงออกถึงความรับผิดชอบทาง สังคม นอกจากนั้นจากการวิเคราะห์สมการถดถอยเชิงพหุ พบว่า ความคาดหวังสปาบนความ รับผิดชอบต่อสังคมและความใส่ใจสิ่งแวดล้อมของผู้ใช้บริการสปามีความสัมพันธ์ทางบวกและมี อิทธิพลทางตรงต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวเที่ยวรายได้ดี และความใส่ใจสิ่งแวดล้อมของ ผู้ใช้บริการสปาเป็นอิทธิพลคั่นกลาง (Mediating Effect) ระหว่างความคาดหวังสปาบนความ รับผิดชอบและความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวเที่ยวรายได้ดี ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก งานวิจัยนี้มีส่วนช่วยในการพัฒนาแบบจำลองเชิงกลยุทธ์เพื่อยกระดับธุรกิจสปาผ่านแนวทางความ รับผิดชอบต่อสังคมและความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม โดยมุ่งตอบสนองต่อความต้องการที่เพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวที่ใส่ใจสุขภาพและมีกำลังซื้อสูง พร้อมทั้งส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะ ยาวของพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) คำสำคัญ: ให้บริการสปาที่มีความรับผิดชอบทางสังคม เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก นักท่องเที่ยว เที่ยวรายได้ดี"