การพัฒนารายวิชาด้านการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล (Digital Literacy) เพื่อการเรียนรู้แบบเปิดสําหรับผู้สูงวัยในภาคตะวันออก

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบเนื้อหาการส่งเสริมทักษะการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลที่เหมาะสมกับผู้สูงวัยและผลิตรายวิชาการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลเพื่อเผยแพร่ผ่านทางออนไลน์สําหรับผู้สูงวัย โดยใช้การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ผ่านการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ จํานวน 3 ท่าน และการทดลองใช้กับผู้สูงอายุจํานวน 80 คน ในจังหวัดชลบุรี ผลการวิจัยพบว่า การผลิตรายวิชาด้านการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้แบบเปิดสําหรับผู้สูงวัยในภาคตะวันออก เหมาะกับการจัดทําในรูปแบบสื่อพ็อดแคสต์เนื่องจากเข้าถึงได้ง่าย ใช้งานง่าย มีความเสี่ยงตํ่า และสอดคล้องกับกิจวัตรของผู้สูงวัย และออกแบบเนื้อหาโดยใช้กรอบทักษะ 5 ด้านของสํานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ครอบคลุม อัตลักษณ์ดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเหมาะสม การจัดการความปลอดภัยในโลกดิจิทัล การรู้เท่าทันดิจิทัล และการสื่อสารดิจิทัล ผู้วิจัยพัฒนาบทเรียนออนไลน์ในรูปแบบพ็อดแคสต์ จํานวน 7 ตอน ตอนละ 7-15 นาทีโดยใช้รูปแบบการเล่าเรื่องที่เป็นกันเอง ผลการประเมินความพึงพอใจพบว่า ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดต่อเนื้อหาที่นําเสนอ สามารถนําไปใช้ในชีวิตประจําวันได้จริง และสามารถใช้งานผ่านสมาร์ทโฟนได้โดยไม่เป็นปัญหาการออกแบบบทเรียนออนไลน์ในรูปแบบพ็อดแคสต์สามารถเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมทักษะการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลสําหรับผู้สูงวัย ช่วยลดช่องว่างทางดิจิทัล ป้องกันการตกเป็นเหยื่อการหลอกลวงทางไซ เบอร์และส่งเสริมการเป็นพฤฒพลังในยุคดิจิทัล