พฤติกรรมครัวเรือนและรูปแบบการจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ในจังหวัดชลบุรี

Abstract

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมของครัวเรือนและรูปแบบการจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ในจังหวัดชลบุรี รูปแบบการวิจัยเป็นเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ประชากรคือครัวเรือนในท้องถิ่นในจังหวัดชลบุรี ใน 4 ระดับคือ เทศบาลนคร เทศบาลเมือง เทศบาลตำบล และองค์การบริหารส่วนตำบล รวบรวมตัวอย่างได้ 425 หลังคาเรือน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามสัดส่วนของจำนวนครัวเรือนในท้องถิ่นที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือคือแบบสัมภาษณ์ที่มีการตรวจหาคุณภาพเครื่องมือเรียบร้อยแล้ว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณา และสถิติอ้างอิง ผลการศึกษาพบว่าตัวแทนครัวเรือนทั้งหมด 425 ครัวเรือนในแต่ละรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนใหญ่เป็นหญิงมากกว่าชาย อายุเฉลี่ย (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) เท่ากับ 49.49(14.78) ปี ในส่วนมีสถานภาพสมรส ระดับการศึกษา พบว่าส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ส่วนใหญ่มีรายได้ในครัวเรือนปีละน้อยกว่า 300,000 บาท ระยะเวลาในการอาศัยอยู่ในชุมชน พบว่า ส่วนใหญ่อาศัยอยู่มากกว่า 30 ปี จากการศึกษาความรู้ในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ในครัวเรือน พบว่า ระดับความรู้ในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์โดยภาพรวมของประชาชนส่วนใหญ่อยู่ระดับน้อยถึงร้อยละ 63.3 โดยประชาชนของเทศบาลนคร D มีความรู้อยู่ในระดับน้อยมากที่สุด ร้อยละ 80.4 ประชาชนมีความเชื่อทางด้านสุขภาพ ในระดับปานกลางมากที่สุดร้อยละ 52.9 การศึกษาในเรื่องการรับรู้ข่าวสารในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ของประชาชน พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่รับทราบข่าวสารเกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์จากแหล่งนิตยสาร/วารสารมากที่สุด รองลงมาคือ สนทนากับเพื่อน/ญาติ หนังสือพิมพ์ วิทยุ การศึกษาด้านพฤติกรรมของครัวเรือนในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ สำหรับในการทิ้งซากผลิตภัณฑ์ในรอบ 5 ปีพบว่า เป็นโทรทัศน์มากที่สุด และพบว่า มีการทิ้งซากในรอบ 1 ปีเป็นหลอดไฟฟ้ามากที่สุด โดยจัดการด้วยวิธีทิ้งรวมกับขยะทั่วไปมากที่สุด และส่วนใหญ่มีระดับพฤติกรรมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 61.2 การเปรียบเทียบความรู้ในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์โดยภาพรวมกับรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิ่นพบว่า รูปแบบการปกครองส่วน ท้องถิ่นที่แตกต่างกัน มีระดับความรู้ในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์โดยภาพรวมที่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0 .05 ครัวเรือนที่มีรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิ่นที่แตกต่างกัน มีความเชื่อด้านสุขภาพเกี่ยวกับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ไม่แตกต่างกัน ครัวเรือนที่มีรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิ่นที่แตกต่างกัน มีพฤติกรรมในการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่แตกต่างกันทั้งในส่วนของพฤติกรรมการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์รวม และรายด้านส่วนพฤติกรรมการลดการเกิดและพฤติกรรมการรวบรวมขยะอิเล็กทรอนิกส์ แต่พบว่าส่วนการปกครองท้องถิ่นที่แตกต่างกันมีพฤติกรรมการจัดการในเรื่องการนำขยะอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ซ้ำและพฤติกรรมการคัดแยกขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งดำเนินการเพิ่มองค์ความรู้ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการจัดการของครัวเรือนในขยะอิเลกทรอนิกส์ทั้งนี้อาจจะทำควบคู่ไปกับขยะมูลฝอยทั่วไป