การพัฒนารายวิชากระบวนการละครเพื่อการเรียนรู้แบบเปิดสำหรับผู้สูงวัยในภาคตะวันออก

ไพบูลย์ โสภณสุวภาพ

dc.contributor.author	ไพบูลย์ โสภณสุวภาพ
dc.date.accessioned	2026-01-22T09:11:02Z
dc.date.available	2026-01-22T09:11:02Z
dc.date.issued	2568
dc.identifier.uri	https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17603
dc.description.abstract	การเติบโตอย่างรวดเร็วและความเป็นเมืองของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ของประเทศไทย ได้สร้างความท้าทายที่สำคัญทั้งทางร่างกายและจิตใจให้แก่ผู้สูงวัยในพื้นที่ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์สองประการ คือ 1) เพื่อศึกษาองค์ความรู้ที่จำเป็นสำหรับผู้สูงวัยในการปรับตัวและบรรลุสู่การเป็นผู้สูงวัยที่มีพฤฒพลัง (Active Aging) และ 2) เพื่อพัฒนาหลักสูตรออนไลน์แบบเปิด (MOOCs) ที่ใช้กระบวนการละครเป็นฐานในการเสริมสร้างศักยภาพ เพื่อให้ผู้สูงวัยสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและยกระดับคุณภาพชีวิตของตนเองได้ การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (R&D) แบบ 4 ขั้นตอนตามหลักการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงคุณภาพและแบบสอบถามเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างผู้สูงวัยในเขต EEC ที่คัดเลือกแบบเจาะจง ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อแรกพบว่า ผู้สูงวัยต้องการลดการพึ่งพาผู้อื่นและจำเป็นต้องได้รับการเสริมสร้างศักยภาพใน 5 มิติหลัก ได้แก่ 1) ความรอบรู้ด้านสุขภาพเชิงรุก 2) ความรอบรู้ด้านดิจิทัลโดยเน้นการสร้างภูมิคุ้มกันต่อภัยออนไลน์ 3) การเห็นคุณค่าในตนเองและสุขภาพจิต 4) การมีส่วนร่วมทางสังคม และ 5) ความมั่นคงในชีวิต โดยมีเป้าหมายเพื่อเปลี่ยนบทบาททางสังคมของตนจาก "ภาระ" ให้กลายเป็น "พลัง" และนำไปสู่วัตถุประสงค์ข้อที่สองการพัฒนาหลักสูตรออนไลน์ (MOOCs) ในชื่อ "กระบวนการละครเพื่อการเรียนรู้สู่พฤฒพลัง" ซึ่งบูรณาการแนวคิดพฤฒพลังเข้ากับทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง ผลลัพธ์เชิงรูปธรรมคือหลักสูตร 4 โมดูล ที่นำเสนอผ่านวิดีโอรูปแบบสาระบันเทิง (Edutainment) และกิจกรรมละครที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ โดยมีโครงสร้างที่นำพาผู้เรียนตั้งแต่การค้นพบตนเอง การสร้างทักษะ ไปจนถึงการมีส่วนร่วมคืนคุณค่าสู่สังคม ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยในอนาคตมุ่งเน้น 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การวิจัยเชิงคุณภาพเชิงลึกเพื่อการปรับใช้ให้เข้ากับบริบทท้องถิ่น การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อทดสอบประสิทธิผลในระดับชุมชน และการวิจัยระยะยาวเพื่อประเมินความยั่งยืนของผลลัพธ์	th_TH
dc.language.iso	th	th_TH
dc.publisher	คณะดนตรีและการแสดง มหาวิทยาลัยบูรพา	th_TH
dc.subject	รูปแบบการเรียนการสอนแบบมูค	th_TH
dc.subject	สังคมผู้สูงอายุ	th_TH
dc.title	การพัฒนารายวิชากระบวนการละครเพื่อการเรียนรู้แบบเปิดสำหรับผู้สูงวัยในภาคตะวันออก	th_TH
dc.title.alternative	Development of Process Drama Course for Massive Open Online Course for Active Aging in the Eastern of Thailand	th_TH
dc.type	Research	th_TH
dc.year	2568	th_TH
dc.description.abstractalternative	The rapid growth and urbanization of Thailand's Eastern Economic Corridor (EEC) have presented older adults in the region with significant physical and psychological challenges. This study had two objectives: 1) to identify the essential knowledge required for older adults to adapt and achieve Active Aging, and 2) to develop a process drama-based Massive Open Online Course (MOOCs) to empower them to cope with these changes and enhance their quality of life. Employing a four stage research and development (R&D) methodology based on action research principles, collecting data through qualitative interviews and quantitative surveys from a purposively selected sample of older adults in the EEC. Findings for the first objective revealed that the elderly desire to reduce dependency and require empowerment across five key dimensions: 1) proactive health literacy, 2) digital literacy with an emphasis on building immunity to online threats, 3) self-esteem and mental health, 4) social participation, and 5) life security, aiming to shift their societal role from a "burden" to a "power." Consequently, the second objective was met through the development of a MOOCs titled "Drama for Active Aging Learning," which integrates Active Aging concepts with Transformative Learning Theory. The tangible output is a 4-module curriculum delivered through edutainment videos and specific drama activities, structured to guide learners from self-discovery and skill-building to social contribution. Recommendations for future research focus on three main paths: in-depth qualitative studies for local adaptation, action research to test community effectiveness, and longitudinal studies to assess the sustainability of the outcomes.	th_TH