บทบาทของพระสงฆ์กับการอนุรักษ์ป่าไม้ : กรณีศึกษาพระครูประโชตธรรมาภิรม (สาย โชติธมฺโม) วัดวังศิลาธรรมาราม ตำบลวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

Abstract

การศึกษาวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทของพระสงฆ์กับการอนุรักษ์ป่าไม้ 2) เพื่อศึกษาบทบาทและแนวคิดการอนุรักษ์ป่าไม้ของพระครูประโชติธรรมาภิรมย์ 3) ศึกษาผลจากการอนุรักษ์ป่าไม้ของพระครูประโชติธรรมาภิรมย์ โดยใช้วิธีเก็บรวบรวมข้อมูล 2 วิธี คือ การศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก จากนั้นนำข้อมูลมาตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูล และนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์พบว่าบทบาทของพระสงฆ์กับการอนุรักษ์ป่าไม้ในประเทศไทย เป็นบทบาทด้านการให้ความรู้ในเรื่องการอนุรักษ์ป่าตามแนวทางพระพุทธศาสนา การลงมือ ปฏิบัติเพื่อให้เห็นเป็นตัวอย่าง ตลอดจนการเป็นผู้นำชาวบ้านในการดูแลป่าจากการถูกบุกรุกทำลายของชาวบ้านและข้าราชการ บทบาทและแนวคิดการอนุรักษ์ป่าไม้ของพระครูประโชติธรรมาภิรมย์ มีบทบาทในการอนุรักษ์ป่า 3 ด้าน ได้แก่ บทบาทด้านการเทศนาสั่งสอนให้คนมีจิตสำนึก บทบาทการเป็นผู้นำในการอนุรักษ์ป่าไม้ และบทบาทในการส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ ในด้านแนวคิดการอนุรักษ์ป่า 3 ด้าน ได้แก่ แนวคิดการตอบแทนคุณแม่ แนวคิดการจัดป่าแบบสวนโมกข์ และแนวคิดธรรมชาติ 4 ประการ ผลของการอนุรักษ์ป่าไม้ของพระครูประโชติธรรมาภิรมย์ แบ่งออกเป็นได้ 3 ระดับได้แก่ ด้านผลผลิต ทำให้เกิดป่าไม้ และสัตว์ป่าในเขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนและอุทยานเขาชะเมาเพิ่มมากขึ้น ด้านผลลัพธ์ที่ตามมาสู่ชุมชน เกิดกกลุ่มเครือข่ายชุมชนพวา กลุ่มสหกรณ์ออมทรัพย์ การทดลองใช้คูปองแลกเปลี่ยนชุมชน กลุ่มเยาวชนในการอนุรักษ์ป่าไม้ และกิจกรรมเครือข่ายวนเกษตร ด้านผลที่ออกสู่สังคมภายนอก เกิดกลุ่มเครือข่ายวนเกษตรภาคตะวันออก 5 จังหวัด