การพัฒนารูปแบบการจัดเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบโดยใช้เกมเป็นฐาน (Game Based Learning) เพื่อส่งเสริมความสามารถทางการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน

Abstract

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบโดยใช้เกมเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถทางการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน และเพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบโดยใช้เกมเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถทางการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน การวิจัยดำเนินการในรูปแบบการวิจัยและพัฒนา (Research & Development : R&D) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed methods research) เพื่อตอบคำถามการวิจัยให้ครอบคลุมวัตถุประสงค์ของการวิจัย กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้เรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา ที่เรียนวิชาศิลปะ (ทัศนศิลป์) ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 1 ห้องเรียน รวมทั้งหมด 42 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบกลุ่ม (Cluster ramdom Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แผนการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบฯ แบบประเมินความคิดสร้างสรรค์ และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบฯ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติบรรยายและวิเคราะห์ t-test dependent การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพดำเนินการด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ โดยใช้เกมเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถทางการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ 1. เป้าหมายการเรียนรู้ 2. เกม 3. กิจกรรมการเรียนรู้ 4. การประเมินผลการเรียน และ 5. การสะท้อนผล โดยขั้นตอนกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบโดยใช้เกมเป็นฐานฯ มี 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 การแสวงหา รับรู้ สร้างแรงบันดาลใจ ขั้นที่ 2 การกำหนดเป้าหมายที่ท้าทาย ขั้นที่ 3 การจุดประกายความคิด ขั้นที่ 4 การถ่ายทอดเรื่องราวพัฒนาผลงาน และขั้นที่ 5 แลกเปลี่ยนแสดงความคิดเห็น ชื่นชมด้วยความภาคภูมิใจ 2. ผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ โดยใช้เกมเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถทางการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน พบว่า 1) นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบฯ มีคะแนนหลังจากเรียนรู้ มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของความคิดสร้างสรรค์ พบว่าคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05