การศึกษาตามแนวทางขององค์กรพุทธฉือจี้ : แนวคิดและการจัดการของโรงเรียนฉือจี้เชียงใหม่

Abstract

งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์อยู่ 3 ประการได้แก่ 1) เพื่อศึกษาประวัติและแนวคิดขององค์กรพุทธฉือจี้ 2) เพื่อศึกษาแนวคิดและการจัดการศึกษาของโรงเรียนฉือจี้เชียงใหม่ และ 3) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดและการจัดการศึกษาของโรงเรียนฉือจี้เชียงใหม่ งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยผู้วิจัยได้รวบรวมข้อมูลทั้งจากเอกสารต่าง ๆ และข้อมูลจากการลงพื้นที่ (field research) ด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth Interviews) ร่วมกับการสังเกตแบบมี ส่วนร่วมและการสังเกตแบบไม่มีส่วนรวม ผลการศึกษาพบว่า องค์กรพุทธฉือจี้ก่อตั้งขึ้นโดยท่านธรรมาจารย์เจิ้งเอี๋ยนเมื่อปี 1966 ณ ไต้หวัน มีแนวคิดสำคัญได้แก่อุดมการณ์พระโพธิสัตว์อันเป็นแนวคิดที่ขับเคลื่อนภารกิจขององค์กรทั้ง 8 ประการ ได้แก่ 1) ภารกิจการกุศล 2) ภารกิจการรักษาพยาบาล 3) ภารกิจการศึกษา 4) ภารกิจวัฒนธรรมอันดีงาม 5) ภารกิจบรรเทาทุกข์ระหว่างประเทศ 6) ภารกิจบริจาคไขกระดูก 7) ภารกิจอาสาสมัครชุมชน และ 8) ภารกิจการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ส่วนแนวคิดและการจัดการศึกษาของโรงเรียนฉือจี้เชียงใหม่พบว่า โรงเรียนมีหลักปรัชญาการศึกษาที่สำคัญ คือ พรหมวิหาร 4 หรืออัปปมัญญา 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา เมื่อวิเคราะห์แนวคิดและการจัดการศึกษาของโรงเรียนฉือจี้เชียงใหม่ 4 ด้าน ได้แก่ 1) ผู้เรียน 2) ผู้สอน 3) เนื้อหา และ 4) กระบวนการจัด การเรียนการสอน พบว่า ทั้ง 4 ด้านล้วนยึดโยงกับแนวคิดพระโพธิสัตว์ กล่าวคือ ผู้เรียนเป็นดั่ง “พระโพธิสัตว์น้อย” ผู้สอนเปรียบเสมือน “พระโพธิสัตว์” เนื้อหาอาจเทียบได้กับ “อุปายวิธี” ซึ่งเป็นเครื่องมือในการสอนธรรมของพระโพธิสัตว์ และยังเป็นวิธีการที่ “พระโพธิสัตว์น้อย” ใช้เพื่อหยั่งเห็นความจริง ความดี ความงาม ส่วนกระบวนการจัดการเรียนการสอนเปรียบเหมือน “โพธิสัตวมรรค”