การพัฒนาและการถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านนวัตกรรมแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์แห่งอีอีซีแบบออนไลน์

Abstract

ด้วยยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติมุ่งสู่การเป็นผู้นำและเป็นที่ยอมรับด้านเกษตรอินทรีย์ในระดับสากล ด้วยการขยายพื้นที่การท าสวนทุเรียนแบบอินทรีย์ และรายงานการศึกษาความต้องการ ผลิตและพัฒนาแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์ออนไลน์แบบมีส่วนร่วม ทำให้ทราบว่าเกษตรกรมีความต้องการ ผลิตและพร้อมที่จะพัฒนาสวนทุเรียนตนเองให้เป็นแหล่งเรียนรู้การท าสวนทุเรียนอินทรีย์แบบออนไลน์เพื่อ ถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำสวนทุเรียนอินทรีย์ให้ผู้ที่สนใจ ดังนั้นการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาชุดองค์ความรู้ สำหรับการผลิตสื่อแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์ของผู้สูงวัย และ 2) ถ่ายทอด เทคโนโลยีแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์แบบออนไลน์ การศึกษานี้ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม Participatory Action Research (PAR) ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรผู้ผลิตทุเรียนอินทรีย์ ในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก ใน 6 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด ปราจีนบุรี และนครนายก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ เกษตรกรผู้ผลิตทุเรียนอินทรีย์ จำนวน 5 คน (5 สวน) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การสำรวจ การสังเกต การสัมภาษณ์ และการบันทึกภาพและเสียง แล้วสังเคราะห์ความรู้ที่ได้ มาพัฒนาชุดองค์ความรู้ สำหรับการผลิตสื่อแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์ และนำามาถ่ายทอดเทคโนโลยีแหล่งเรียนรู้สวน ทุเรียนอินทรีย์แบบออนไลน์ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. พัฒนาชุดองค์ความรู้และผลิตสื่อแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์ โดยนำข้อมูลประสบการณ์ทั้งหมดที่ได้จากการสัมภาษณ์ มาจัดกลุ่มความรู้ส าคัญ ส าหรับผลิตสื่อ และตั้งชื่อกลุ่มความรู้การทำสวนทุเรียนแบบอินทรีย์ นั้นใหม่ แบ่งออกได้ 5 ตอน ดังนี้ ตอนที่ 1 มารู้จักแล้วคุณจะรัก ตอนที่ 2 หากคุณรักก็มาเริ่มสร้าง ตอนที่ 3 เติมพลังให้สำเร็จบนเส้นทางรัก ตอนที่ 4 ส่งมอบผลแห่งรัก ต่อยอดยั่งยืน และ ตอนที่ 5 พอเพียงผสมผสาน และศรัทธา 2. ถ่ายทอดเทคโนโลยีแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์แบบออนไลน์ (ระยะพัฒนานวัตกรรม) นวัตกรรมแหล่งเรียนรู้สวนทุเรียนอินทรีย์แบบออนไลน์ โดยได้รับการประเมินประสิทธิภาพจากผู้เชี่ยวชาญ 12 คน ผลการประเมิน พบว่า ตอนที่ 1 มารู้จักแล้วคุณจะรัก ตอนที่ 2 หากคุณรักก็มาเริ่มสร้าง และตอนที่ 3 เติมพลังให้สำเร็จบนเส้นทางรัก มีคะแนนผลการประเมินคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนตอนที่ 4 ส่งมอบผลแห่งรักต่อยอดยั่งยืน และตอนที่ 5 พอเพียง ผสมผสาน และศรัทธา พบว่า คะแนนผลการประเมินคุณภาพโดยรวม อยู่ในระดับมากที่สุด การประเมินความคิดเห็นและความพึงพอใจต่อสื่อที่ผลิตขึ้นนี้ ในระยะทดลองใช้ จำนวน 34 คน พบว่า คะแนนผลการประเมินคุณภาพโดยรวม อยู่ในระดับมาก