การเปรียบเทียบคุณสมบัติทางจิตวิทยาของแบบสอบถามวัดคุณภาพชีวิตอีคิวไฟว์ดีไฟว์แอล (EQ-5D-5L) และอีคิวไฟว์ดีทรีแอล (EQ-5D-3L) ในประเทศไทย

กฤตภาส กังวานรัตนกุล; พรทิพย์ พามนตรี

dc.contributor.author	กฤตภาส กังวานรัตนกุล
dc.contributor.author	พรทิพย์ พามนตรี
dc.date.accessioned	2026-03-23T07:06:28Z
dc.date.available	2026-03-23T07:06:28Z
dc.date.issued	2562
dc.identifier.uri	https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17724
dc.description	โครงการวิจัยประเภททุนอุดหนุนการวิจัย งบประมาณเงินรายได้ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562.	th_TH
dc.description.abstract	แบบสอบถาม EQ-5D เป็นแบบสอบถามวัดระดับคุณภาพชีวิตที่นิยมใช้เนื่องจากสามารถใช้วัดระดับคุณภาพชีวิตได้ทั้งประชากรทั่วไปและกลุ่มผู้ป่วย อีกทั้งยังใช้ในการประเมินผลลัพธ์ในเชิงความเป็นมนุษย์ที่ใช้สำหรับการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ได้ ซึ่งแบบสอบถาม EQ-5D มีทั้งหมด 2 เวอร์ชั่นคือ EQ-5D-3L (3L) และ EQ-5D-5L (5L) โดยงานวิจัยก่อนหน้าในประเทศไทยพบว่า EQ-5D-5L มีอิทธิพลเชิงเพดานและมีอำนาจการจำแนกที่ดีกว่าแบบสอบถาม EQ-5D-3L แต่ยังไม่มีการทดสอบในกลุ่มประชากรทั่วไป ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการเปรียบเทียบคุณสมบัติทางจิตวิทยาของแบบสอบถามทั้งสองเวอร์ชั่นได้แก่ค่าอิทธิพลเพดานและอิทธิพลพื้น, ความตรงทางโครงสร้าง, ความเที่ยง, ความไวในการตอบสนองและความสามารถในการให้ข้อมูล ในกลุ่มประชากรไทยทั่วไป การศึกษานี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวางที่ดำเนินการทำการศึกษาในกลุ่มประชากรไทยทั่วไปจำนวนทั้งหมด 1,200 คน ซึ่งใช้การสัมภาษณ์ต่อหน้าโดยพนักงานสัมภาษณ์ กลุ่มตัวอย่างแต่ละคนจะต้องมีการตอบแบบสอบถามซึ่งประกอบไปด้วยทั้งหมด 6 ส่วนคือ 1) คุณสมบัติพื้นฐานของกลุ่มตัวอย่าง, 2) แบบสอบถาม EQ-5D-3L, 3) แบบสอบถาม SF-12v2, 4) แบบสอบถาม WHOQoL-BREF, 5) แบบสอบถาม EQ-5D-5L และ 6) ความเป็นไปได้ของแบบสอบถาม นอกจากนี้จะมีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างออกมา 400 คนจากการสัมภาษณ์ครั้งแรกเพื่อทำการตอบแบบสอบถามอีก 2 สัปดาห์ถัดมาสำหรับในการทดสอบความเที่ยงและความไวในการตอบสนองของแบบสอบถามทั้งสองเวอร์ชั่น ผลการศึกษาคุณสมบัติทางจิตวิทยาพบว่าแบบสอบถาม 5L มีอิทธิพลเชิงเพดานที่น้อยกว่าแบบสอบถาม 3L (57.17% และ 49.08%, p < 0.001) นอกจากนี้ยังพบว่าค่าดัชนีอำนาจการจำแนกของ 5L จะดีกว่า 3L แต่อย่างไรก็ตามค่าดัชนีความสัมพันธ์ระหว่างมิติสุขภาพของแบบสอบถาม EQ-5D ทั้งสองเวอร์ชั่นและมิติสุขภาพที่คล้ายคลึงกันในแบบสอบถาม SF-12v2 และ WHOQoL-BREF อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนความตรงจากสิ่งที่รู้พบว่าทั้งสองเวอร์ชั่นพบว่าเพศหญิง, ผู้สูงอายุ, ผู้ที่มีการศึกษาน้อยและผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือปัญหาสุขภาพจำนวนมากจะมีระดับคุณภาพชีวิตที่ลดลงซึ่งตรงกับที่ตั้งสมมุติฐานไว้ ความเชื่อมั่นในการทดสอบซ้ำของแบบสอบถามทั้งในระดับมิติสุขภาพและค่าอรรถประโยชน์อยู่ในระดับดีทั้งสองเวอร์ชั่น แต่อย่างไรก็ตามแบบสอบถาม 5L จะมีค่าระดับความเชื่อมั่นที่ต่ำกว่า 3L เล็กน้อย ซึ่งสอดคล้องกับความไวในการตอบสนองของแบบสอบถามที่ 5L จะมีความไวในการตอบสนองน้อยกว่า 3L เล็กน้อย โดยสรุปคือจากหลักฐานทางวิชาการสนับสนุนการใช้ EQ-5D ในการวิจัยหรือการปฏิบัติทางคลินิคในกลุ่มประชากรทั่วไปเนื่องมาจากว่ามีระดับของคุณสมบัติทางจิตวิทยาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ แต่อย่างไรก็ตามควรมีการทำการศึกษาในกลุ่มประชากรไทยทั่วไปที่มีขนาดใหญ่ขึ้นรวมทั้งมีสถานะทางสุขภาพที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อใช้ในการทดสอบค่าความเชื่อมั่นและความไวต่อการตอบสนองของทั้งสองเวอร์ชั่นอีกครั้งหนึ่ง	th_TH
dc.language.iso	th	th_TH
dc.publisher	คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา	th_TH
dc.subject	คุณภาพชีวิต	th_TH
dc.title	การเปรียบเทียบคุณสมบัติทางจิตวิทยาของแบบสอบถามวัดคุณภาพชีวิตอีคิวไฟว์ดีไฟว์แอล (EQ-5D-5L) และอีคิวไฟว์ดีทรีแอล (EQ-5D-3L) ในประเทศไทย	th_TH
dc.title.alternative	Psychometric properties comparison between (EQ-5D-5L) and (EQ-5D-3L) in the general Thai population	th_TH
dc.type	Research	th_TH
dc.year	2562	th_TH
dc.description.abstractalternative	The EQ-5D is the most preferred health-related quality of life (HRQoL) instrument for measuring HRQoL level in both general population and clinical area, and it is also used to measure humanistic outcome for economic analyses. The EQ-5D consists of two versions including EQ-5D-3L (3L) and EQ-5D-5L (5L). Previous Thai evidence revealed that high ceiling effect and less discriminatory power of the 3L were observed in diabetic patients. However, evidence is limited for the psychometric performance of these two versions in the general Thai population. This study therefore aimed to compare the psychometric properties in terms of ceiling/floor effects, construct validity, test-retest reliability, responsiveness and acceptability between these two versions in the general Thai population. A cross-sectional survey study was conducted using face-to-face interviews with 1,200 general Thai samples. Each sample was required to complete the following: 1) Demographic characteristics, 2) EQ-5D-5L, 3) SF-12v2, 4) WHOQoL-BREF, 5) EQ-5D-5L and 6) Acceptability. In addition, we randomly selected 400 samples from the first assessment to complete both EQ-5D versions at their home at 2 weeks after their first interviews for evaluating test-retest reliability and responsiveness. Results showed that the 5L produced a lower ceiling effect (57.17% vs 49.08%, p < 0.001) and higher discriminatory power than the 3L. Moderate correlations between two similar dimensions of both EQ-5D versions and SF-12v2 and WHOQoL-BREF. Known-groups validity showed that the decreases in utility index from both EQ-5D versions were observed in female, elderly, low educated samples and those with higher numbers of comorbidities (all p < 0.001). The descriptive system and utility indexes of both EQ-5D versions showed good to excellence reproducibility. However, we found that the 3L produced a slightly better reproducibility than the 5L. Furthermore, the 3L was slightly more responsive to clinical changes than the 3L. In summary, the evidence support the use of 5L in research and clinical practice in the general Thai population as an acceptable level of all psychometric testing was achieved. More research investigating reliability and responsiveness in a larger population with different levels of comorbidities is encouraged.	th_TH