บทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐ ประสาททอง : ลักษณะการสร้างสรรค์และกลวิธีการสร้างอารมณ์ขัน

Abstract

วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการสร้างสรรค์บทละครชาตรีและกลวิธีการสร้างอารมณ์ขันที่ปรากฏในบทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐ ประสาททอง 3 เรื่อง ได้แก่ แก้วหน้าหมา นางสิบสาม และมโนรีย์เป็นวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาจากเอกสาร วิดีทัศน์ และการสัมภาษณ์ ผลการศึกษาพบว่า ในปัจจุบันละครชาตรีอาจแบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ทางหลวง ทางพื้นบ้าน ทางร่วมสมัย และทางสถาบันการศึกษา เจตนาของประดิษฐมุ่งสื่อสารกับกลุ่มสถาบันการศึกษาเพื่อให้เห็นความเป็นไปได้ที่จะสร้างสรรค์เนื้อหาใหม่จากทางละครชาตรีทางหลวงและมุ่งเชิดชูทางพื้นบ้านว่ายังเป็นการสร้างสรรค์ร่วมสมัยและมีชีวิต ลักษณะเด่นของบทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐพบ 3 ลักษณะได้แก่ สหบทในละครชาตรีร่วมสมัยกับตัวบทละครชาตรีดั้งเดิม การรักษาขนบการประพันธ์และการสร้างสรรค์ใหม่ และการสื่อสารกับสังคมร่วมสมัย ในด้านกลวิธีสร้างสรรค์อารมณ์ขันที่ปรากฏในบทละครชาตรีร่วมสมัยของพบ 2 กลวิธีได้แก่ การสร้างอารมณ์ขันตามขนบละครชาตรี การสร้างอารมณ์ขันในฐานะวรรณกรรมล้อแบบตะวันตก การสร้างสรรค์บทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐด้วยมโนทัศน์เชิงวิพากษ์เช่นนี้ ไม่ใช่เป็นการหักล้างหรือต่อต้านขนบ หากแต่เป็นการช่วยสร้างทางเลือกใหม่ให้แก่ศิลปะการละครไทยในสังคมร่วมสมัยได้เป็นอย่างดี