นวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบดิจิทัลเพื่อพัฒนากระบวนการสืบสานภูมิปัญญาการเจียระไนพลอยสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ของจังหวัดจันทบุรี

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพความต้องการจำเป็นของกระบวนการสืบสานภูมิปัญญาการเจียระไนพลอยของจังหวัดจันทบุรี 2) สร้างนวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบดิจิทัลภูมิปัญญาการเจียระไนพลอยของจังหวัดจันทบุรีที่มีคุณภาพ 3) ทดสอบประสิทธิภาพนวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบดิจิทัล 4) รวบรวมและจัดเก็บแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้ดิจิทัลภูมิปัญญาการเจียระไนพลอยของจังหวัดจันทบุรี และ 5) พัฒนาทักษะการเจียระไนพลอยบนรากฐานของภูมิปัญญาของจันทบุรี กลุ่มตัวอย่างการวิจัยระยะที่ 1 และ 2 จำนวน 60 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง และการสุ่มตัวอย่างแบบลูกโซ่ จาก ผู้รู้ ผู้ปฏิบัติ ได้แก่ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบอาชีพพลอย นักวิชาการและคณาจารย์จากสถาบันที่ให้ความรู้ด้านการเจียระไนพลอย เครือข่ายผู้ประกอบการผู้ค้าอัญมณีฯ ประชากรเป้าหมายระยะที่ 3 ได้แก่ นักศึกษาและผู้สนใจการเจียระไนพลอยจำนวน 20 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบสมัครใจ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test และ การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันและความต้องการจำเป็นของกระบวนการสืบสานภูมิปัญญาการเจียระไนพลอย พบว่า กลุ่มตัวอย่างอยากให้มีการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ด้วยการเล่าเรื่องแบบดิจิทัลเกี่ยวกับการเจียระไนพลอยที่เข้าถึงง่าย และฝึกทักษะวิชาชีพจากผู้รู้ สูงสุด มีค่า (PNI Modified= 2.60) 2. นวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบดิจิทัลภูมิปัญญาการเจียระไนพลอยนำเสนอผ่าน 4 ช่องทาง ได้แก่ วีดิโอแชริ่ง อินโฟกราฟิก กราฟิกเคลื่อนไหว เว็บแอปพลิเคชัน และเนื้อหาการเล่าเรื่องดิจิทัลประกอบด้วย 4 ขั้นตอน หรือ 4 P คือ ขั้นที่ 1 เรื่องเล่าสร้างความภาคภูมิใจและแรงบันดาลใจในภูมิพลอยจันท์ (P1: Proud & Inspiration Storytelling of Chan Gems), ขั้นที่ 2 เรื่องเล่าจัดเตรียมก่อนเจียระไน (P2: Preparation Storytelling of Gemstone Cutting), ขั้นที่ 3 เรื่องเล่าขั้นการเจียระไน (P3: Production Storytelling of Gemstone Cutting) และ ขั้นที่ 4 เรื่องเล่าตรวจสอบหลังการเจียระไนสู่พลอยที่คุณภาพ (P4: Post-Production Storytelling of Gemstone Cutting) 3. ผลการทดสอบนวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบดิจิทัลด้วยกิจกรรมการฝึกอบรมแบบผสมผสานที่สร้างขึ้นมีประสิทธิภาพ E1/E2=86.14/88.86 และผู้รับการฝึกอบรมพึงพอใจในระดับมาก 4. ผลการรวบรวมแจัดเก็บแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้ดิจิทัลภูมิปัญญาการเจียระไนพลอย ของจันทบุรีผ่านเว็บโฮสติ้งมหาวิทยาลัยบูรพา (http://gemswisdom.buu.ac.th/)จำนวน 15 เรื่อง 5. ผลการพัฒนาทักษะฝีมือการเจียระไนพลอยของกลุ่มทดลองหลังเข้าร่วมกิจกรรมการฝึกอบรมแบบผสมผสานบนรากฐานของภูมิปัญญาของจันทบุรี พบว่าทักษะการเจียระไนพลอยหลังฝึกอบรมสูงกว่าก่อนฝึกอบรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05