https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/4785 Thu, 26 Mar 2026 06:28:31 GMT 2026-03-26T06:28:31Z https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17450 Title: การออกแบบการเจียระไนอัญมณีกลุ่มพลอยเนื้ออ่อน Authors: อรุณี เทอดเทพพิทักษ์; ปริญญา ชินดุษฏีกุล; พิมพ์ทอง ทองนพคุณ; สุภารี เถาว์วงศ์ษา Abstract: โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาการออกแบบเหลี่ยมเจียระไนอัญมณี โดยอาศัยโปรแกรม GemCad มาประยุกต์กับพลอยเนื้ออ่อน เครื่องเจียระไนที่ใช้แตกต่างกับที่ใช้ทั่วไปในจังหวัดจันทบุรี ที่เจียระไนด้วยมืออิสระที่ผู้เจียระไนต้องผ่านการฝึกฝนนานหลายปี นอกจากนั้นรูปแบบพลอยถูกจำกัดด้วยรูปร่างของพลอย ตามรูปแบบพลอยที่นิยมในท้องตลาดที่มีลักษณะกลม รูปไข่ รูปหยดน้ำ รูปมาคี และรูปหัวใจ เป็นต้น นักศึกษาสิบคนได้ถูกเลือกให้เป็นกลุ่มผู้ปฎิบัติงาน โดยทำการออกแบบอัญมณีซึ่งกำหนดเป็นพลอยเนื้ออ่อนชนิดควอทช์ ด้วยโปรแกรม GemCad และเจียระไนด้วยเครื่องเจียระไนที่มีแขนตุ๊กตาที่สามารถปรับและกำหนดค่ามุม ค่าดัชนีย์เกียร์ (Index) เพื่อให้ชิ้นงาานที่ได้มีความถูกต้อง แม่นยำ ซึ่งผู้ปฏิบัติงานสามารถเรียนรู้ได้ในเวลาสั้น เป็นหนทางหนึ่งในการลดปัญหาความขาดแคลนนักออกแบบและช่างเจียระไนในอุตสาหกรรมเครื่องประดับขนาดกลางและขนาดย่อม Fri, 01 Jan 2551 00:00:00 GMT https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17450 2551-01-01T00:00:00Z https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17385 Title: การปรับปรุงสีของพลอยเพทายโดยกรรมวิธีการเผา Authors: อรุณี เทอดเทพพิทักษ์; พิมพ์ทอง ทองนพคุณ; ปริญญา ชินดุษฎีกุล Abstract: การปรับปรุงสีของเพทายโดยกรรมวิธีการเผาที่อุณหภูมิ 900 องศาเซสเซียส ในบรรยากาศรีดิวซิงค์ พบว่า เพทายสีน้ำตาลเปลี่ยนเป็นสีฟ้า โดยความเข้มของสีขึ้นอยู่กับปริมาณธาตุยูเรเนียม จากการวิเคราะห์ด้วย LA-ICP-MS พบว่าเพทายสีน้ำตาลเข้มมีปริมาณยูเรเนียมสูงกว่าเพทายสีน้ำตาลอ่อน ส่งผลให้เมื่อทำการเผาแล้วกลุ่มเพทายสีน้ำตาลเข้มส่วนใหญ่จะเผาได้สีฟ้าที่เข้มกว่าเพทายที่เผาจากกลุ่มสีน้ำตาลอ่อน จากการศึกษาการเปลี่ยนแปลงสีด้วยเทคนิคสเปกโทรสโกปีเชิงโมเลกุล ได้แก่ อินฟราเรดสเปกโทรสโกปีทั้งช่วงอินฟราเรดช่วงใกล้และช่วงกลาง รามานสเปกโทรสโกปี และยูวีวิสซิเบิลสเปกโทรสโกปี พบว่าการ้กิดสีฟ้าเกิดจาก color center โดยสังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงค่าการดูดกลืนแสงของ U4+ และ U5+ ที่เป็นธาตุมลทินในเพทายธรรมชาติ จากการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งและ relative intensity ของ U4+ ที่ตำแหน่ง 4832 cm-1 และ U5+ ที่ตำแหน่ง 9017 และ 6660 cm-1 โดย U4+ จะเข้าไปแทนที่ Zr4+ ในโครงสร้างเพทาย เพราะมีประจุเหมือนกัน Zr4+ มีรัศมีไออนใหญ่กว่า การที่ U4+ แทนที่ในโครงสร้างเพทาย แสดงว่าการเผาเป็นการกำจัด color center สีน้ำตาลแดงที่เกิดจากการถูกทำลายด้วยกัมมีนตรังสีจาก U ในโครงสร้างเพทายเป็นสาเหตุให้เพทายที่ปรับปรุงคุณภาพโดยความร้อนเปลี่ยนเป็นสีฟ้า นอกจากนั้นอินฟราเรดสเปกตรัมของเพทายที่นำมาศึกษาพบว่าเป็น high zircon และเมื่อเผาแล้วเกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอีกครั้ง (recrystallization) มีลักษณะเป็น crystalline zircon มากขึ้น สังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงค่าการดูุดกลืนแสงของอินฟราเรดสเปกตรัมบริเวณ multi-phonon band ของ Si-O stretching overtone และการเปลี่ยนแปลง spectral profile ของ OH species Thu, 01 Jan 2550 00:00:00 GMT https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/17385 2550-01-01T00:00:00Z https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/4035 Title: การหล่อโลหะผสมสำหรับเครื่องประดับด้วยกระบวนการกึ่งของแข็ง Authors: ณัฐพล ชมแสง; นุชธนา พูลทอง Abstract: โลหะผสมเงินสเตอร์ลิง 93.5% โดยน้ำหนัก หล่อด้วยกระบวนการหล่อกึ่งของแข็งแบบร่างเทเพื่อปรับปรุงสมบัติเชิงกล โลหะเงินสเตอร์ลิงหล่อในเตาขดลวดเหนี่ยวน้ำที่อุณหภูมิ 1000 องศาเซลเซียส เทผ่านร่างเท มุมในการเทตั้งแต่ 30-60o ระยะเท 20-25 เซนติเมตร เพื่อศึกษาผลของมุมและระยะเทต่อโครงสร้างจุลภาค ความแข็ง และความต้านทานแรงดึงของโลหะเงินสเตอร์ลิง ตัวอย่างทดสอบด้วยเครื่องวัดความแข็งจุลภาคแบบวิคเกอร์ เครื่องทดสอบแรงดึงอเนกประสงค์ กล้องจุลทรรศน์แสง และ กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราดที่ติดตังสเปคโตรมิเตอร์การกระจายตัวพลังงานรังสีเอ็กซ์ ความแข็งของตัวอย่างหลังหล่อด้วยกระบวนการกึ่งแข็งมีค่าประมาณ 63-78 HV ตัวอย่างที่มีค่าความแข็งสูงสุด ได้แก่ ตัวอย่างหล่อด้วยมุม 45o ระยะเท 20 เซนติเมตร ค่าต้านทานแรงดึงของตัวอย่างดังกล่าวมีค่าประมาณ 104-198 เมกะปาสคาล ตัวอย่างที่มีค่าความต้านทานสูงสุด ได้แก่ ตัวอย่างหล่อด้วยมุม 450 ระยะเท 25 เซนติเมตร โครงสร้างจุลภาคของตัวอย่างหลังหล่อประกอบด้วยเฟสอัลฟ่าปฐมภูมิ และ โครงสร้างยูเทคติก โดยโครงสราสร้างที่มีลักษณะเป็นทรงกลมและเดนไดรต์ที่สันเกิดขึ้นในตัวอย่างหลังหล่อนี้ ภาพ SEM แสดงให้เห็นเฟสอัลฟำที่มีเงินเป็นองค์ประกอบหลักและโครงสร้างยูเทคติกที่มีปริมาณทองแดงสูงขึ้น Description: โครงการวิจัยประเภทงบประมาณเงินรายได้จากเงินอุดหนุนรัฐบาล (งบประมาณแผ่นดิน) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2557 Sat, 01 Jan 2557 00:00:00 GMT https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/4035 2557-01-01T00:00:00Z https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/4031 Title: การพิสูจน์เอกลักษณ์พลอยแทนซาไนท์ที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อนโดยเคโมเมทริกซ์และเทคนิคสเปกโทรสโกปีเชิงโมเลกุลเพื่อประโยชน์เชิงพาณิชย์ Authors: พิมพ์ทอง ทองนพคุณ; คเณศ วงษ์ระวี; เมธินี จามกระโทก; ปริญญา ชินดุษฏีกุล Abstract: แทนซาไนท์ คือ อัญมณีที่มีชื่อเสียงมากชนิดหนึ่งในการค้าอัญมณี แทนซานท์มีสีน้ำเงินม่วงที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เป็นพลอยชนิดซอยไซท์ ประเภทแคลเซียมอะลูมิเนียมไฮดรอกโซโรซิลิเกตในกลุ่มอิพิโดท เนื่องจากแทนซาไนท์มีสีสวยและหายากในธรรมชาติ ดังนั้นแทนซาไนท์ส่วนใหญ่ที่พบในการค้าอัญมณีจะมาจากการปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อนหรือการเผามาจากซอยไซท์เพื่อปรับปรุงสีให้ได้สีน้ำเงินถึงม่วง ณ เวลานี การปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อนในซอยไซท์และแทนซาไนท์ยังไม่สามารถตรวจพบได้ วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี คือการจำแนกซอยไซท์ที่มาจากการเผาให้ได้สีน้ำเงินกับแทนซาไนท์ธรรมชาติด้วยการวิเคราะห์ลักษณะทางสเปกโทรสโกปีและการวิเคราะห์ด้วยเคโมเมทริกซ์ งานวิจัยนี ทำการปรับปรุงคุณภาพสีของแทนซาไนท์ธรรมชาติและซอยไซท์จากแทนซาเนียด้วยการเผาภายใต้สภาวะบรรยากาศที่อุณหภูมิ 400-700 องศาเซลเซียส สีของตัวอย่างซอยไซท์หลังเผาเปลี่ยนจากสีเหลืองอมน้ำตาลเป็นสีม่วงอมน้ำเงินภายใต้การเผาทุกอุณภูมิ การวิเคราะห์ตัวอย่างทั้งก่อนและหลังเผาจะวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือพื้นฐานในการวิเคราะห์อัญมณีและทำการเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงสีและความแตกต่างของสีด้วยการวัดสีระบบ CIELAB วิเคราะห์สาเหตุการเปลี่ยนสีและองค์ประกอบทางเคมีด้วยเทคนิคเอกซเรย์ฟลูออเรสเซนส์สเปกโทรสโกปีแบบกระจายพลังงาน ยูวีวิสิเบิลสเปกโทรสโกปี ฟรูเรียร์ทรานสฟอร์มอินฟราเรดสเปกโทรสโกปี ฟลูออเรสเซนส์สเปกโทรสโกปี และรามานสเปกโทรสโกปี ผลการเปลี่ยนสีของตัวอย่างและคุณสมบัติของสเปกตรัมเป็นประโยชน์ต่อการปรับปรุงคุณภาพสีและการวิเคราะห์ตัวอย่างแทนซาไนท์ที่ผ่านการเผา รามานสเปกตรัมสามารถนำมาใช้ร่วมกับการวิเคราะห์ด้วยเคโมเมทริกซ์ด้วยวิธี PCA ซึ่งให้ข้อมูลที่สัมพันธ์กับองค์ประกอบทางเคมีที่ใช้จำแนกความแตกต่างของซอยไซท์ที่ผ่านการเผาและแทนซาไนท์สีธรรมชาติได้ Description: โครงการวิจัยประเภทงบประมาณเงินรายได้ จากเงินอุดหนุนรัฐบาล (งบประมาณแผ่นดิน) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 Mon, 01 Jan 2559 00:00:00 GMT https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/4031 2559-01-01T00:00:00Z